Menu Home

Stand van zaken bij somatisch onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten – Verbeteren van de effectiviteit van cognitieve gedragstherapie

JAAP SPAANS, KEES JAN VAN DER BOOM, ‘Stand van zaken bij somatisch onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten – Verbeteren van de effectiviteit van cognitieve gedragstherapie’, https://www.tijdschriftgedragstherapie.nl/inhoud/tijdschrift_artikel/TG-2018-4-2/Stand-van-zaken-bij-somatisch-onvoldoende-verklaarde-lichamelijke-klachten, Tijdschrift Gedragstherapie (20 december 2018)

Gepersonaliseerde probleemanalyse en interventie

Het biopsychosociale model (…) gaat ervan uit dat bij ziekte en stoornissen in het menselijk functioneren biologische, psychologische en sociale factoren altijd een significante rol spelen. Bij een probleemanalyse volgens het biopsychosociale model is onderscheid te maken tussen predisponerende of voorbeschikkende factoren, luxerende of uitlokkende factoren en bestendigende of in stand houdende factoren. Ook biedt het model gelegenheid tot een gepersonaliseerde verklaring. (…) Daarbij kunnen per patiënt actuele vicieuze cirkels aan de hand van de drie factoren in kaart worden gebracht. (…) Veelvoorkomend disfunctioneel gedrag bij zowel verklaarde als onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten is actieve dan wel passieve vermijding. Voorbeelden van passief vermijdingsgedrag zijn: niet meer sporten, sociale gebeurtenissen uit de weg gaan of niet om hulp vragen. Op korte termijn leidt disfunctioneel passief vermijdingsgedrag tot vermindering van angst, bezorgdheid of stress. Op den duur leidt het echter tot meer lichamelijke klachten. (…) Hoewel er in Nederland het afgelopen decennium meerdere SOLK-centra in het leven zijn geroepen, lijkt het aanbod van CGT-behandelingen voor SOLK nog steeds te beperkt. (…) De therapeutische relatie wordt in onderzoek naar de effectiviteit van CGT bij SOLK zelden goed beschreven. Patiënten met SOLK hebben echter vaak meerdere teleurstellende therapie-ervaringen en negatieve interpersoonlijke ervaringen in de leergeschiedenis, en hebben moeite met het aanvaarden van psychologische hulp. Als conditio sine qua non zal de CGT-therapeut dan ook een veilige therapeutische sfeer moeten creëren, en zorgen voor gelijkwaardigheid, voorspelbaarheid, transparantie, aandachtig zijn, betrokkenheid, respect en compassie. (…) Er is (…) inmiddels brede consensus dat het inzichtelijk maken van de persoonlijke factoren die bijdragen aan ontstaan en in stand houden van lichamelijke klachten een onontbeerlijke stap is in het individuele proces van herstel – en dus sturend dient te zijn bij de keuze van behandeling en specifieke interventies. Een gepersonaliseerde probleemanalyse dient te leiden tot een door behandelaar en patiënt gedeelde visie op de problematiek als basis van de behandeling. (…) CGT kan in de praktijk aan effect winnen met een gepersonaliseerde probleemanalyse en daarbij aansluitende interventies en het aangaan van multidisciplinaire samenwerking, met name het toevoegen van lichaamsgerichte (non-verbale) therapie.

Zoekterm

Cognitieve gedragstherapie (CGT)

Categorieën:Geen categorie

Stichting Hapsis Utrecht