Samen tegen het virus: Kunnen wij westerlingen nog wel offers brengen voor het collectief?

Florentijn van Rootselaar, ‘Samen tegen het virus: Kunnen wij westerlingen nog wel offers brengen voor het collectief?’, https://www.trouw.nl/religie-filosofie/samen-tegen-het-virus-kunnen-wij-westerlingen-nog-wel-offers-brengen-voor-het-collectief~b8196862/, Trouw (11 maart 2020)

Zijn wij als geïndividualiseerde westerlingen nog wel in staat om offers te brengen voor het collectief? (…) Als we het soms lastig vinden om de juiste keuze te maken, komt dat ook doordat het zo moeilijk is om een betekenis te geven aan het risico. Percentages zeggen ons niet zo veel. (…) We kunnen risico’s (…) niet goed wegen. Meestal zijn we bang voor risico’s die we ons kunnen permitteren, terwijl we te weinig gevaar zien in zaken die bedreigender zijn. Dat zie je aan ons gebrek aan angst om de auto in te stappen, terwijl er in Europa toch jaarlijks 25.000 verkeersdoden zijn. Tot nu toe accepteerden we de griep als iets wat er gewoon bij hoort, ook al kost die in Nederland ­iedere winter aan zo’n zes- tot tienduizend mensen het leven. Met het coronavirus worden we ineens met de neus op de risico’s gedrukt. (…) Bovenop de medische inzichten komt nog een economische laag: wat moeten we doen om onze economie draaiende te houden? Zo creëer je een plan dat wel heel ver afstaat van de directe ervaring en belangen van mensen. (…) Het coronavirus herinnert ons eraan hoezeer ons leven verweven is met dat van anderen. Dat inzicht is een breuk met het denken van de moderniteit. (…) We zien dat we met anderen zijn verbonden, we ervaren ook weer dat we ­lichamelijk zijn verbonden met anderen. (…) Via onze ademhaling blijken we verbonden met anderen. Het frappante is dat we die ademhaling probeerden terug te vinden door massaal yoga te doen. Maar nu drukt, door het virus, de omgeving ons weer terug in een bestaan van verbonden lichamen. (…) Zo’n virus biedt de mogelijkheid aan een regime om de bevolking te disciplineren. Michel Foucault wees erop dat epidemieën kunnen leiden tot een sterk ingrijpen van de staat in het leven van de burger, hij sprak van biopolitiek. De grote epidemieën uit het verleden hebben ­geleid tot een versterking van de staatsmacht.

Zoeknamen

Marli Huijer
Haroon Sheikh